ಅನಿವಾಸಿ ಅಂಕೋಲಿಗ

ಹಾಸ್ಟೆಲ್ನ ನೆನಪಿಗೆ.....

2009-07-07T05:43:00.000-07:00

ನಾಳೆ ನನ್ನ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ದಿನ..ಏನನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕೆಂದು ತೋಚುತ್ತಿಲ್ಲ.. ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಬಂದು ಗೆಳೆಯರಾಗಿ, ರೂಮ್ ಮೇಟಗಳಾಗಿ ಇದ್ದವರು ಪುನಃ ಬಂದಂತೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಬದುಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ಒಳ್ಳೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ನಾನಿಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದ್ದೇನೆ.. ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಲು ಮನಸಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹೋಗಲೇಬೇಕಾಗಿದೆ..ಕೂಪ ಮಂಡೂಕನಂತಿದ್ದ ನನಗೆ ಜೀವನದ ಪಾಠ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟ ಶಾಲೆ ಈ ಹಾಸ್ಟೆಲ್.. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ನಾಲ್ಕು ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಬ್ಲಾಕುಗಳು.. ನಾನಿದ್ದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಬ್ಲಾಕಿನ ಒಂದೊಂದು ರೂಮಿನೊಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ನೆನೆಪುಗಳು ಇವೆ.. ಅವೆಲ್ಲವುಗಳ ನೆನಪಿಗೆ ಈ ಪೋಸ್ಟ್....

ನನ್ನೆಲ್ಲ ಗೆಳೆಯರಿಗೂ ಹಾಗೂ ಈ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ 'ಅನ್ನದಾತ'ರಾದ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಮೆಸ್ ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ನಾನು ಚಿರಋಣಿ.. Hostel Life, I miss u....

ಹಿಚ್ಕಡ ಕುರ್ವೆ

2009-06-18T15:50:00.000-07:00

ಅಂಕೋಲೆಯ ಕಡೆ ಮಳೆ ಜೋರಾಗಿ ನಾಲ್ಕಾರು ದಿನ ಬಿತ್ತೆಂದರೆ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಸ್ಥಳವೆಂದರೆ ಕುರ್ವೆ, ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ದ್ವೀಪ. ಅಂಕೋಲೆಯ ಗಂಗೆ ಗಂಗಾವಳಿ(ಗೆಳೆಯ ತೇಜುವಿನ ಹೊಸ ನಾಮಕರಣ 'ನಮ್ ಗಂಗು') ನದಿ ಧಾರವಾಡದ ಹತ್ತಿರ ಆಗಮಿಸಿ ಅಂಕೋಲಾ ಮತ್ತು ಕುಮಟಾ ತಾಲೂಕಿನ ಸರಹದ್ದಿನಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ಮುಖಜಭೂಮಿಯಿಂದ 4 ಕಿ.ಮೀ. ಹಿಂದೆ ವಜ್ರಾಕಾರದ ಈ ಪುಟ್ಟ ದ್ವೀಪವಿದೆ. ನದಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಇಂತಹ ಚಿಕ್ಕ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ಕುರ್ವೆ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅಘನಾಶಿನಿ ನದಿಯ ಐಗಳ ಕುರ್ವೆ, ಶರಾವತಿ ನದಿಯ ಮಾವಿನಕುರ್ವೆ ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕಾರು ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಕುರ್ವೆಗಳಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರೋ ಊರ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನಾಂಗದ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಆ ಕುರ್ವೆಯನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಈ ಕುರ್ವೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹಿಚ್ಕಡ ಎಂಬ ಊರು ಇರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು 'ಹಿಚ್ಕಡ ಕುರ್ವೆ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸುಮಾರು 44 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಈ ನಡುಗಡ್ಡೆಯ ತುಂಬ ತೆಂಗಿನಮರಗಳು ಇವೆಯೆಂದು ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಮೊನ್ನೆ ಮೇ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿಬಂದಾಯಿತು.. ಈ ಹಿಂದೆ ಚಿಕ್ಕವನಿರುವಾಗ ಕಾಳಿನದಿಯಲ್ಲಿ ಮರದ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಿದ್ದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇನ್ನೆಲ್ಲ ಕಡೆ ನದಿ ದಾಟುವಾಗ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಬಾರ್ಜಲ್ಲೇ ಹೋಗಿದ್ದು.. ಆದ್ದರಿಂದ ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದ ನಂತರ ಪುನ: ಮರದ ಚಿಕ್ಕ ದೋಣಿಯಲ್ಲು ಹೋಗುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು..ಕಾಳಿನದಿಯ ಆ ದೋಣಿಗಳಾದರೂ ಸುಮಾರು 12 ರಿಂದ 16 ಜನರನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳವಾದ್ದರಿಂದ ಆ ದೋಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೋಗಲು ಅಷ್ಟೊಂದು ಭಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಪುಟ್ಟ ದೋಣಿಯ ಮೇಲೆ ಹೆದರುತ್ತಲೇ ನಾನು ಮತ್ತು ತೇಜು ಕುರ್ವೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಾಯಿತು.. ನದಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ ದೂರದಲ್ಲಿನ ಗಂಗಾವಳಿ ರೈಲ್ವೆ ಬ್ರಿದ್ಜು , ನದಿ ಇನ್ನೊಂದು ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನು ಕೆಲ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮುದ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೆಲ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲೇ ಕುರ್ವೆ ದಡ ತಲುಪಿದರೂ ಸಹ ಪುನಃ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಆ ಪುಟ್ಟ ದೋಣಿಯ ಮೇಲೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ಭಯ ನನಗೆ..

ತೆಂಗಿನ ತೋಟಗಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿದ ಕುರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಕುಟುಂಬಗಳಿದ್ದು ಒಂದು ಶಾಲೆ ಇದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಕೂಡ ಇದೆ. ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲಿನ ಜನ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ 'ಪಾರ್ಕಿಂಗ್' ಮಾಡಿದ ದೋಣಿಗಳೂ ಕೂಡ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದು ಕೆಲವೆಡೆ 'ಕಲ್ಗ' ಎನ್ನೋ ವಿಶೇಷವಾದ ಜೀವಿಗಳಿರೋ ಕಲ್ಲುಗಳು (ಊರ ಕಡೆ ಈ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಲ್ಗನ ಮುಯ್ಡು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ) ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೆಲ ತೆಂಗಿನಮರಗಳು ದಂಡೆಯಿಂದ ನಭದೆಡೆಗೆ ನೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ನದಿ ನೀರನ್ನು ಚುಂಬಿಸಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಇನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಚಳುವಳಿಗಾರರು ಭೂಗತವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಈ ನಡುಗಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಗಂಗಾವಳಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದರಿಂದ "ನಾ ಖೈದಿ ನೀನೆ ಸೆರೆಮನೆ" ಎಂಬ ಮುಂಗಾರುಮಳೆಯ ಲೈನ್ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತಿತ್ತು. ಸಂಜೆಯ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದಂತಿರುವ ಈ ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೊ.ಜಿ.ಎಚ್.ನಾಯಕರು "ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಸೌಂದರ್ಯದ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಿದಂತೆ ಇದೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣ" ಎಂದು ಒಂದೆಡೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗುವುದು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ. ಭಾರೀ ಮಳೆ ಸುರಿಯಿತೆಂದರೆ ಸಾಕು ನಮ್ ಗಂಗುವಿನ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವೇರಿ ಈ ದ್ವೀಪ ಮುಳುಗಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ ಎಡ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಹಿಚ್ಕಡ ಊರಿನ ಗಂಜಿಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಬಲ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಅಗ್ಗರಗೋಣ ಅಥವಾ ಸಗಡಗೇರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶುರುಮಾಡುವ ಗಂಜೀಕೇಂದ್ರಗಳು..ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಮಳೆಗಾಲ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ನಮ್ ಗಂಗು ಎನಾದರೂ ಮೈತುಂಬ ಹರಿದರೆ ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ತಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲ. ಕಳೆದ ಬಾರಿಯೂ ಕುರ್ವೆಯನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿ ಮಂತ್ರಿಗಳೇ ಆಶ್ರಯ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದ ನಮ್ ಗಂಗು ಈ ಬಾರಿಯಾದರೂ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ತೋರುವಳೇ ಎಂದು ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಅಂಕೋಲೆಯ ಕಡಲತೀರಗಳು

2009-06-02T02:03:00.000-07:00

"It may be a fraction.. but still it counts" ಎನ್ನುತ್ತಲೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶವು 7516 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದದ ಕಡಲತೀರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಲು 320 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳು. ಕರ್ನಾಟಕ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ 140 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳು. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಒಟ್ಟು 11 ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ 5 ತಾಲೂಕುಗಳು ಕರಾವಳಿ ತಾಲೂಕುಗಳು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಕಾರವಾರ, ಅಂಕೋಲಾ, ಕುಮಟಾ, ಹೊನ್ನಾವರ ಮತ್ತು ಭಟ್ಕಳ. ನಮ್ಮ ಅಂಕೋಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ತೀರ ಸುಮಾರು 18.5 ಕಿ.ಮೀ. ಗಳು. ಅಂದ್ರೆ 0.24 ಶೇಕಡಾ :) ಹಾರವಾಡ, ಬೇಲೇಕೇರಿ, ಬಾವಿಕೇರಿ, ಕೇಣಿ, ಅಂಕೋಲ ಪಟ್ಟಣ, ತೆಂಕಣಕೇರಿ, ನದಿಬಾಗ, ಬೆಳಂಬಾರ, ವಾಡಿಬೊಗ್ರಿ, ಹೊನ್ನೆಬೈಲ್, ಮಂಜಗುಣಿ ಊರುಗಳು ಅಂಕೋಲಾ ತಾಲೂಕಿನ ತೀರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅಂಕೋಲೆಯ ಕಡಲ ತೀರ ಪ್ರದೇಶವು ಅನೇಕ ಮಹತ್ವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಉತ್ತಮ ಬಂದರಾಗಿರುವ ಬೇಲೇಕೇರಿಯು ಇಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ೧೦ ಮುಖ್ಯ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಅಲ್ಲದೇ ಉತ್ತಮ ಕಡಲ ಕಿನಾರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ತೀರಕ್ಕೆ “Beach which has a potential of International Tourism” (ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸಯೋಗ್ಯ ಸಮುದ್ರತೀರ) ಎಂದು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ “ಅ” ಶ್ರೇಣಿಯ ಕೇವಲ ೫ ಸಮುದ್ರದಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಲೇಕೇರಿಯೂ ಒಂದು. ಇದು ಕೇವಲ ಉತ್ತಮ ಬಂದರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಉತ್ತಮ ಪ್ರವಾಸೀತಾಣವೂ ಆಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ನಯನಮನೋಹರ.

ಬೇಲೇಕೇರಿ

ಹೊನ್ನೆಬೈಲ್ ನ ಸಮುದ್ರದಂಡೆ ಸಹ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ “ಹೊನ್ನೆ ಬೀಚ್” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರೆಸಾರ್ಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಅಂಕೋಲಾ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 2-3 ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನದಿಭಾಗದ ಕಡಲತೀರವೂ ಸಹ ತನ್ನ ಹಾಲ್ನೊರೆಯ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಬಸಕಲ್ಲು ಗುಡ್ಡವಿದ್ದು ಅದರ ತುದಿಯಿಂದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಮಳೆಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರು ಹೊರಬಂದು "ಕೋಡಿ" ಉಂಟಾಗಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳವನ್ನೇ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗೆಝೆಟಿಯರಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅಂಕೋಲಾ 'ನದಿ'ಯೆಂದು ಕರೆದರೂ ಸಹ ನದಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚೇ ಆಯಿತೇನೋ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ನನ್ನದು. ವಾತದ ಔಷಧಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಬೆಳಂಬಾರ ಸಹ ಕಡಲತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಊರು.ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಹೆಸರಾದ ಊರು. ಆದರೆ ನಿರಂತರ ಕಡಲ್ಗೊರೆತದ ಕಾರಣ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಹೊನ್ನೆ ಬೀಚ್

ಬೆಳಂಬಾರ

"Coastal Ecosystems of the Karnataka State, India" ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲ ಕಡಲತೀರಗಳ ಜೈವಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯಿದ್ದು ಎಲ್ಲ ಕಡಲತೀರಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಗುಣಧರ್ಮಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೇಟಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಂಕೋಲೆಯ ಕಡಲತೀರಗಳ ರೇಟಿಂಗ್ ಇಂತಿದೆ.

ಮಂಜುಗುಣಿ ( ಗಂಗಾವಳಿ ನದಿಯ ಮುಖಜಭೂಮಿ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶ) ........B

ಹೊನ್ನೆಬೈಲು..............C

ಬೆಳಂಬಾರ..............E

ನದಿಬಾಗ್.........E (ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾಗಿ ಸುಂದರ ತೀರವಾದರೂ ಕಡಲ್ಗೊರೆತಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಿದೆ)

ಬೊಬ್ರುವಾಡ...........E

ಬಾವಿಕೇರಿ.............B

ಬೇಲೇಕೇರಿ................A

ಹಾರವಾಡ.............B

ನದಿಬಾಗ

ದೂರದ ಧಾರವಾಡದಿಂದ ಅಂಕೋಲೆಯನ್ನು ಅರಸುತ್ತ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹರಿದು ಬಂದ ಗಂಗಾವಳಿ ನದಿಯು ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವುದು ಅಂಕೋಲಾ ಮತ್ತು ಕುಮಟಾ ತಾಲೂಕುಗಳ ಕಡಲತೀರದ ಸರಹದ್ದಿನಲ್ಲಿ.ಅಷ್ಟೇನೂ ವಿಶಾಲವಲ್ಲದ ಮುಖಜಭೂಮಿ ಕೂಡ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ವಿಪುಲ ಅವಕಾಶವಿದ್ದು ಅನೇಕ ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಿಂದ ಉಪ್ಪನ್ನು ಕೂಡ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಾನೂ ಮೊದಲು ಇದು ಮರಳಿನ ರಾಶಿಯೆಂದೇ ತಿಳಿದಿದ್ದೆ!!

ಅಂಕೋಲೆಯ ಉಪ್ಪಿನ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸುಮಾರು ಇನ್ನೂರರಿಂದ ಮುನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದ್ದು ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 'ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಾರ್ಡೋಲಿ' ಎಂದೆನಿಕೊಂಡ ಅಂಕೋಲೆ ಕರಾವಳಿ ತೀರದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಹೆಸರು ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೋ ಎನೋ... ಏಕೆಂದರೆ ಅಂಕೋಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಳುವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದೇ ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ!!

ಹೀಗೆ ಕರಾವಳಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಂಕೋಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿನಿಯೋಗವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪರಿಸರಕ್ಕೆ, ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಆಧುನೀಕತೆ ತರುವುದು ಕಷ್ಟವಾದರೂ ಸಹ ಅಸಾಧ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲ ಕಡಲತೀರಗಳು ಕಡಲ್ಗೊರೆತಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆ ತೀರಗಳಿಗೂ ಇಂದು ರಕ್ಷಣೆ ಬೇಕಿದೆ.

ಕರ್ಣಾಟಕ ಸಂಘ ಗ್ರಂಥಾಲಯ,ಗೋಕರ್ಣ

2009-05-04T12:47:00.001-07:00

ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗಲೂ ಆ ಬಾರಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂಬ ಲಿಸ್ಟಂತೂ ಬ್ಯಾಗ್ ನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಮೊನ್ನೆ ಚುನಾವಣೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೋದಾಗ ಕೂಡ ಗೋಕರ್ಣದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣಾಟಕ ಸಂಘದ ಲೈಬ್ರರಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಹೋಗಿ ಬರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸೇ ಹೊರಟಿದ್ದೆ. ಗೋಕರ್ಣವೆಂದರೆ ಮೊದಲು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದು ಗೋಕರ್ಣದ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ. (ಈಗೀಗ ಓಮ್ ಬೀಚ್, ಕುಡ್ಲೆ ಬೀಚ್ ಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಗೋಕರ್ಣವೊಂದು ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಹೌದು ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಸುತ್ತಿರುವುದು ಬೇರೆ ಮಾತು). 'ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದಿರುವ ಗೋಕರ್ಣ ನಮ್ಮನೆಯಿಂದ ಅಬ್ಬಬ್ಬಾ ಅಂದ್ರೆ 30 ರಿಂದ 35 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಆ ಕಡೆ ಹೋಗಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲೊಂದು ಹಳೆಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಗೆಝೆಟಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ನಂತರ ಗೋಕರ್ಣದ ಕರ್ಣಾಟಕ ಸಂಘದ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ನಮ್ಮ ಗೋಕರ್ಣದಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮ ಗ್ರಂಥಾಲಯವೊಂದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಹಪಾಠಿಯಾಗಿರುವ ಗೋಕರ್ಣದ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ಟನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ "ಹೌದು ಇದೆ. ಆದರೆ ಪೂರ್ಣ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈಗ ಓದುಗರು ಬರುವುದು ಕೂಡ ಕಡಿಮೆ.ಖ್ಯಾತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸುನಿಲ್ ಕುಮಾರ ದೇಸಾಯಿಯವರೂ ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಅನೇಕ ಹಳೆಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರಂತೆ' ಎಂದು ತನ್ನ ಒಂದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ ಮುಗಿಸಿದ.

ಮತದಾನದ ದಿನ ನನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ ಗೋಕರ್ಣದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟೆ. ಗೋಕರ್ಣದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಗೆಳೆಯ ಪವನನ ಮನೆಯೂ ಕೂಡ. ಅವನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಗೋಕರ್ಣಕ್ಕೆ ತಲುಪಾಯಿತು. 'ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮುಂದಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲೇ ಆ ಲೈಬ್ರರಿಯಿರುವುದು ಎಂದು ಗಣಪತಿ ಹೇಳಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದು ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಕಷ್ಟವೇ !! ಕಿರಿದಾದ ಮನೆಯ ಮಾಳಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಿದೆ.

ಒಳಗೆ ಹೋದೊಡನೆ ರಾಶಿ ರಾಶಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು. 'ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲದೇ ಮತ್ತೇನನ್ನು ಕಾಣುವಿರಿ ?' ಎಂದು ನೀವು ಕೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಜಾಗವಿದ್ದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಹಾಗಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಕಪಾಟುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇನ್ನು ಉಳಿದೆಡೆ ಸಿಕ್ಕ ಸಿಕ್ಕಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು. ನಾನೇನು ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು ತೆಗಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ 400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಿದು. ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರಾದ ಜಿ.ಎಮ್.ವೇದೇಶ್ವರರನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ 'ಇದೊಂದು ಖಾಸಗಿ ಲೈಬ್ರರಿ. ಹಿಂದೆಲ್ಲ ಓದುಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಓದುಗರೂ ಕಡಿಮೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಗೌರವ ಪ್ರತಿಗಳೇ. ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ಗೌರವ ಪ್ರತಿಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನಿಡಲು ಸ್ಥಳವೆಲ್ಲಿದೆ?ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಇಪ್ಪತ್ತರಿಂದ ಇಪ್ಪತೈದು ಕಪಾಟುಗಳಷ್ಟು ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಇಡಲು ಸ್ಥಳದ ಅಭಾವ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ಗೌರವ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನೂ ಕಳುಹಿಸುವುದು ಬೇಡ ಎಂದೇ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ !!' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಕಡಿಮೆಯೆಂದರೂ ಒಂದರಿಂದ ಒಂದೂವರೆ ಲಕ್ಷಗಳಷ್ಟು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದ ಅನೇಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳೂ ಇವೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇಲ್ಲಿದ್ದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇನ್ಯಾವ ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಿ ದೊರಕದ ಹಳೇ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಕ್ಯಾಟಲೋಗ್ (ಪುಸ್ತಕಗಳ ಯಾದಿ) ರೆಕಾರ್ಡ ಪುಸ್ತಕಗಳೇ ಐವತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿವೆ ಎಂದರೆ ಅದೆಷ್ಟು ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆಯೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೊರತೆಯೆಂದರೆ ಪುಸ್ತಕದ ಯಾದಿಯ ಮೂಲಕ ಪುಸ್ತಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದರೂ ಅದು ಎಲ್ಲಿದೆ ? ಯಾವ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿದೆ? ಎಂಬುದನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಕಷ್ಟ. ಹೀಗೆ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಇಂದು ಸ್ಥಳದ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೇ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಕಾಲಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಖಾಸಗಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಎನೋ ಸರಕಾರದ ದಿವ್ಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ 'ಪಬ್ಲಿಕ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ' ಎಂದೇ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಇಂತಹ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳನ್ನು ನವೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜ್ಞಾನ ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ವರ್ಗವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಲೈಬ್ರರಿಗೊಂದು ಹೋಗಿ ಬಂದ ಖುಷಿಯಿದ್ದರೂ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಡುವಾಗ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ನನಗೆ ಬೇಕಾದ ಕೆಲ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ ಬರಬೇಕೆಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಂದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದ ನನಗೆ ಆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ.

ಹೀಗೆರಡು ಕವನಗಳು

2009-05-03T02:03:00.000-07:00

ಅಂದು-ಇಂದು

ಹೋರಾಟದ ನೆಲ ನಮ್ಮ ಅಂಕೋಲೆ

ಬಿಡಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿತ್ತು ತಾಯ ಸಂಕೋಲೆ

ಊರು-ಕೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಕಿಡಿ

ಎಲ್ಲರ ಗುರಿಯೂ ಒಂದೇ: 'ಮಾಡು ಇಲ್ಲವೇ ಮಡಿ'.

ಇಡೀ ಕರುನಾಡಿಗೆ ಆಯಿತಿದು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮಾದರಿ

ಯಾವ ಹಿಂಸೆಗೂ ಜನರು ಹೋಗಲಿಲ್ಲ ಚದುರಿ

ಕೊನೆಗೂ ದೇಶವಾಯಿತು ದಾಸ್ಯದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ

ಇದಕೆ ಕಾರಣ ಜನರ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಶಕ್ತಿ.

ಇಂದೆಲ್ಲಿ ಹೋಯಿತು ಅಂದಿನ ಆ ಒಗ್ಗಟ್ಟು?

ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಅಧಿಕಾರದ ಪಟ್ಟು

ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ಎದ್ದಿದೆ ಬಿರುಕು

ಇನ್ನಾದರೂ ಆಗಬೇಕು ನಾವೆಲ್ಲ ಚುರುಕು.

ಬನ್ನಿ, ಪುನಃ ಒಂದಾಗೋಣ ನಾವೆಲ್ಲ

ಜೊತೆಗೂಡಿ ತಿನ್ನೋಣ ಬೇವು-ಬೆಲ್ಲ

ಎಲ್ಲರ ಗುರಿಯೂ ಆಗಲಿ ಜನತೆಯ ಸುಖ

ಇಷ್ಟೂ ತಿಳಿಯದಿರೆ ಆತನೊಬ್ಬ ಮೂರ್ಖ.

ಕನಸು

ಮೊನ್ನೆ ಕನಸಲಿ ಆ ದೇವರು ಬಂದ

ನಿನಗಾವ ವರ ಬೇಕು ಬೇಡಿಕೊ ಎಂದ

ಬದುಕಿರುವಾಗಲೇ ಸ್ವರ್ಗವ ಕಾಣಬೇಕು, ನಾನೆಂದೆ

ದೇವರೆಂದ: ಅಂಕೋಲೆಗೆ ಹೋಗೋಣ ನಡಿ ಮುಂದೆ.

ನಾನೆಂದೆ, ಮೊದಲಿನಂತಿಲ್ಲ ಆ ನನ್ನ ತಾಯ್ನಾಡು

ನೀನೇ ಏನಾದರೂ ಪವಾಡ ಮಾಡು

ಒಂದೆಡೆ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಧೂಳು, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಕಾಡೂ ಬೋಳು

ಇನ್ನು ಯಾರ ಕಣ್ಣಿಗೂ ಕಾಣದ ಬಡವನ ಗೋಳು.

ದೇವರೇನು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ, ಆತ ಸುಮ್ಮನೆ ನಕ್ಕ

ಅವನ ಆ ನಗೆಗೆ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಧೂಳು ಚೊಕ್ಕ

ನಿಮಿಷಮಾತ್ರದಲಿ ಬೋಳಾದ ಕಾಡಾಯಿತು ದಟ್ಟ

ಬಡವರೂ ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡರು ತಮ್ಮ ಮಟ್ಟ.

ಆದರೆ ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದು ಕನಸು, ನಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ ಯಾವ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ಕು

ನಾವೇ ಮುರಿಯಬೇಕು ಧೂಳು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವರ ಸೊಕ್ಕು

ಕಾಡನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ನಾಡನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಹಸಿರು

ಬಡವರ ಏಳಿಗೆಯೇ ಆಗಬೇಕು ನಮ್ಮ ಉಸಿರು.

ಕೆನರಾ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ

2009-04-12T15:02:00.001-07:00

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದು ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಅಂಕೋಲೆಯಂತೂ ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಮೂರನೇ ಬಾರಿ(ಮೇ 2008ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತರ 223 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕಳೆದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಉಪಚುನಾವಣೆ, ಈ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ) ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸಿದ್ದವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಒಂದು ವರ್ಷದಿಂದ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗ ಈ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪೋಸ್ಟರ್ ಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ರಾಚುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಅಂಕೋಲಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರವಿತ್ತಾದರೂ ಎರದು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಅಂಕೋಲೆಯನ್ನು ಕಾರವಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ನು ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಅಂಕೋಲೆ ಕೆನರಾ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಬಾಯಿಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ನಮ್ಮ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದವರು ಯಾರ್ಯಾರು ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ನಾವು ಕೂಡ ತಿಳಿಯಲು ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಎಂದು ಕಾಲಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವಿತಿರುವ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಹೊರಟಾಗ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಈ ಅಜ್ಞಾನದ ಪೊರೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಹಿಂದೆ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು ಕೆನರಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಂ.ಪಿ.ಸ್ಥಾನದ ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಿಂತಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ 10ನೇ ಈಯತ್ತೆಯವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿಂದಿನ ಸಂಸದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದದ್ದು ಶೂನ್ಯವೇ. ಅಂಕೋಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಿ.ಯು. ಓದುತ್ತಿರುವಾಗ ಪೇಟೆಯಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಹಿಂದಿನ ಸಂಸದ ಬಿ.ವಿ.ನಾಯಕರನ್ನು ಗೆಳೆಯ ಮಹೇಂದ್ರ ತೋರಿಸಿದ್ದ ನೆನಪು. ಮನೆಗೆ ಬಂದು ತಂದೆಯವರ ಬಳಿ ಕೇಳಿದಾಗ 'ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟನಲ್ಲಿ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವರು. ಜ್ಞಾನಜೀವಿಗಳು' ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಕೆಲ ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೀಗೆ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಅತ್ತಿತ್ತ ಸುಳಿದಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಕೆನರಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಸದರ ಹೆಸರನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಂದ ಲಿಂಕು ಇದು. ಈ ಲಿಂಕಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ನಿಂತ ಇಲ್ಲ ವಿಧಾನಸಭಾ ಹಾಗೂ ಲೋಕಸಭಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಗಳಿಸಿದ ವೋಟುಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿವೆ. ಈ ಲಿಂಕನ್ನು ಬಳಸಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸೈಟನ್ನು ಜಾಲಾಡಿದಾಗ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲ ಮೂಲಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಕೆನರಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದಿಷ್ಟು.

ಚಿತ್ರ ಕೃಪೆ: ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್

(ಬೆಳಗಾವಿಯ ಕಿತ್ತೂರು ಮತ್ತು ಖಾನಾಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೂ ಕೂಡ ಕೆನರಾ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತವೆ.)

1947ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದರೂ ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು 1956ರಲ್ಲಿ. 1956ರವರೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆಯೇ ಬಾಂಬೇ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಮೊದಲ ಮಹಾಚುನಾವಣೆಯನ್ನು (1951ರಲ್ಲಿ) ಬಾಂಬೇ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆನರಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎದುರಿಸಿತು. ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದವರು ಜೆ.ಪಿ.ಆಳ್ವಾ ಅವರು. ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲೂ (1957 ಮತ್ತು 1962) ಇವರೇ ಜಯಭೇರಿ ಬಾರಿಸಿ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಸಾಧಿಸಿದರು.ಬಾಂಬೇ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ "ಸರ್ವೋದಯ" ಯೋಜನೆಗಳೆಲ್ಲ ಅಂಕೋಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಂಡದ್ದು ಇವರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ.

ಇವರ ನಂತರ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದವರು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕಿಚ್ಚನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿದ ಮಾನ್ಯ ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿಯವರು. ಯಾವ ಪಕ್ಷದ ಹಂಗಿಲ್ಲದೇ ಪಕ್ಷೇತರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಗೆದ್ದ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಕೆಲ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಸಮಿತಿಗಳ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ರೈತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ದುಡಿದ ಇವರು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತಾವು ಕಂಡದ್ದನ್ನು ತಮ್ಮ ಚುಟುಕುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಲೋಕಸಭೆಯಲಿ ಹೋಗಿ ನಾ ಕುಳಿತುಕೊಂಡೆ
ದುರ್ಬೀನು ಹಚ್ಚಿ ಇಡಿ ಭಾರತವ ಕಂಡೆ
ಒಂದು ಕಡೆ ಕೋಟಿ ದಶ ಕೋಟಿ ದೌಲತ್ತು
ಉಳಿದ ಕಡೆ ಪಾಪ ಬಾಯಿಗೆ ಇಲ್ಲ ತುತ್ತು.

1971 ರಲ್ಲಿ ದಿನಕರರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಂದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಬಿ.ವಿ.ನಾಯಕರು ಕೆನರಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯವೇ ಕಂಡ ಮೇಧಾವಿ ಎಂ.ಪಿ.ಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಅಘನಾಶಿನಿ ನದಿಯ ಗಜನಿ ಭೂಮಿ ಬಿಣಗೆಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ತಿಕ್ಕೆಗೆ ಸರಿದಾಗ ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಕಸಿದು ಪುನಃ ರೈತರಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಇವರು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಎಂ.ಪಿ. ಎನ್ನುವ ಅಧಿಕಾರ ಮದ ಎಂದಿಗೂ ಇವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಇವರನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇವರು "ಎರಡನೆಯ ಗಣರಾಜ್ಯದತ್ತ", "Future of Global Society" ಎಂಬ ವೈಚಾರಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಬರೆದು ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ಮಳೆಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ತೀರಿಕೊಂಡರು.

1977ರಲ್ಲಿ ಆರನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದವರು ಬಿ.ಪಿ.ಕದಮ್ ರವರು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ದೇಶ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅಸಹ್ಯ ವಾತವರಣದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೀನಾಯ ಸೋಲನ್ನು ಉಂಡು ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ ಪರವಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕೂತ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಜನರಲ್ಲಿ ಇವರೂ ಒಬ್ಬರು. ಹಿಂದೆ ಅಂಕೋಲಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಇವರು ತಮ್ಮ ಜನಮನ್ನಣೆಯಿಂದ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಬಡ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಬಿ.ಪಿ.ಕದಮ್ ರ ನಂತರ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂತಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟವರು ಸಿದ್ದಾಪುರದ ದೇವರಾಯ ಜಿ. ನಾಯ್ಕರು. 1980ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಂಸದರಾದ ಇವರು ಸಮಾಜವಾದಿ ಚಿಂತಕರು. ಪುನಃ 1984,1989 ಹಾಗೂ 1991ರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 1989ರಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿರುದ್ದ ನಿಂತವರು ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು. ಪರಿಸರ ವಿರೋಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಆಗರ ವಾಗುತ್ತಿರುವ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ಕೈಗಾ ಯೋಜನೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬೇರು ಬಿಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪಕ್ಷೇತರರಾಗಿ ಇವರು ನಿಂತಿದ್ದರು.ಆದರೆ ಇವರ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸದ ನಾವು ಪ್ರತೀ ಹತ್ತು ವೋಟಿಗೆ ಒಂದರಂತೆ ನೀಡಿ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಮೆರೆದಿದ್ದೆವು!!!. 'ನಿಮ್ಮ ಸೋಲಿನ ಬಗ್ಗೆ ಏನೆನ್ನುತ್ತೀರಿ' ಎಂದು ಕಾರಂತರನ್ನು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಕೇಳಿದಾಗ 'ಇದು ನನಗಾದ ಸೋಲಲ್ಲ. ಇಡೀ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡಕ್ಕಾದ ಸೋಲು' ಎಂದಾಗ ಕೂಡ ಎಚ್ಚರವಾಗದ ಜನತೆ ಇನ್ನೂ ನಮ್ಮ ಉತ್ತರಕನ್ನಡದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಆಗ ಉತ್ತರಕನ್ನಡದ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಸುಮಾರು ಶೇ.50ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿತ್ತು. ಎಲ್ಲ ಸಾಕ್ಷರರೂ ಕನಿಷ್ಠ ಲೋಕವಿವೇಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಕಾರಂತರೂ ಅಂದು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು.ಆದರೆ ಹಾಗಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯ(ಪ್ರಕೃತಿ) ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ಉಳ್ಳವರು ಕೇವಲು ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಅನ್ನೋದು ಮಾತ್ರ ನಾಚಿಕೆಗೇಡು.

1996ರಲ್ಲಿ ಅನಂತ ಕುಮಾರ ಹೆಗಡೆಯವರು ಸಂಸದರದರು. 1998ರಲ್ಲೂ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಇವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದು ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಆಳ್ವಾರವರು 1999ರಲ್ಲಿ. ಕೊನೆಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 2004ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದವರು ಅನಂತ ಕುಮಾರ ಹೆಗಡೆಯವರು. ಹೀಗೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಲಲ್ಲಿ ಅವರು-ಇವರು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರ ಪಲ್ಲಟ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಪರಿಸರವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆಗುತ್ತಿರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಷ್ಟಕಷ್ಟೆ.

ಕರುನಾಡಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ನೀಡುತ್ತಿರುವ್ ಜೋಯಿಡಾ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಅಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದೆ.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಊರು ಕೇರಿಗಳ ಓಣಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಲಂಚಕೋರರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಡು ಜಿಲ್ಲೆ ಎಂಬ ಅನ್ವರ್ಥಕವಿದ್ದರೂ, "ತಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ" ಎಂಬ ಅರಣ್ಯದೇ ಕೂಗೇ ಅರಣ್ಯ ರೋದನವಾಗಿರುವುದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ವಿಪರ್ಯಾಸದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ಲಿದ್ದ ಒಗ್ಗಟ್ಟೆಂಬ ಗೋಡೆಯ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ 'ಪಕ್ಷ' ಎಂಬ ಮಹಾ ಬಿರುಕು ಎದ್ದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತೀ ಐದಕ್ಕೊಬ್ಬ ಯಾವುದಾದರೂ ಯೋಜನೆಯ ಕರಾಳ ನೆರಳಿನಡಿಯಿದ್ದು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ನಿರ್ಗತಿಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಕೆನರಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖಾನಪುರ ಮತ್ತು ಕಿತ್ತೂರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ಜೀವನವೂ ಇನ್ನೂ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಬೇಕಿದೆ.ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸೌಕರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತೀ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಇವೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇ ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸದರು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೆ ಜನರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮ ಪಡಿಸಬಹುದು.2005ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಿದ್ದ 27 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪೈಕಿ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ಥಾನ ಇಂತಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ -5
ಆರೋಗ್ಯ-22
ಆದಾಯ-11
ನಾವು ಹಾಗೂ ಹಲವಾರು ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಹೋಗಿ ಕೂರುವವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ನೆಲವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಅಂದ ಹಾಗೆ ಈ ಬಾರಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹಿಂದಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಉಪಚುನಾವಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಚೊಚ್ಚಲ ಮತ ಚಲಾವಣೆಯ ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೂ ಅದು ಕೈಗೂಡಿರಲಿಲ್ಲ.

ಹಿರೇಗುತ್ತಿಯ ಜೈನ ವಿಗ್ರಹಗಳು

2009-03-28T11:40:00.001-07:00

ನಾನು ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷವೇ ಆಯಿತು. ಬರೆಯಲು ಕಾಲ ಕೂಡಿ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಅಷ್ಟೆ. ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯ ಪವನ ಅಂಕೋಲೆ ಮತ್ತು ಕುಮಟಾ ತಾಲೂಕಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಳಲೆಯವನು. ಆಗಾಗ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಊರುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ನಮ್ಮ ಊರಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ , ಆ ತಾಣವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಒಮ್ಮೆ ಮಾತಿನ ಮಧ್ಯ ಪವನ ಅವರ ಊರಿನ ಸಮೀಪ ಗದ್ದೆಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪುರಾತನ ವಿಗ್ರಹಗಳಿರುವುದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದ. " ನೋಡೇ ಬಿಡೋಣ " ಎನ್ನುತ್ತ ಬೈಕಿಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಕುಡಿಸಿ ಹೆಲ್ಮೆಟ್ ತೊಟ್ಟು ಅವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಆ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ತೆರಳೋಣವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಅವರ ಮನೆಯೆಡೆಗೆ ಹೊರಟೆ. ಪವನನ ಮನೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಹಿರೇಗುತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗದ್ದೆ ಬಯಲಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಅವನ ಸಂಬಂಧಿಕರೊಬ್ಬರ ಮನೆ ದಾಟಿ ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲು ಅವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ನಂತರ ಆ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಹೊರಟೆವು. ಗದ್ದೆಯ ನಡುವಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಎರಡು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ.

ಒಂದೆಡೆ ಮಣ್ಣಿನ ದಿಬ್ಬದ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಗಿಡಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರನನ್ನು ಹೋಲುವ ಒಂದು ಮೂರ್ತಿಯಿದ್ದು ಸುತ್ತಲೂ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಇತರ ವಿಗ್ರಹಳು ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ಕಲ್ಲುಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗುರುಳಿದ ಒಂದು ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದಂತೆ ಅದು ಗದ್ದೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದು ಕಬ್ಬಿನ ತೋಟದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿತ್ತು.ಈ ಹಿಂದೆ ಈ ಎರಡೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಶ್ರೀಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ವೀರೆಂದ್ರ ಹೆಗಡೆಯವರೂ ಕೆಲ ಪ್ರಾಚ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ಸಂಶೋಧಕರೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರಂತೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸಂಶೋಧಕರು ಆ ಮುಖ್ಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು(ತೀರ್ಥಂಕರನನ್ನು ಹೋಲುವ) ಗುರುತಿಸಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದರಂತೆ. ಆದರೆ ಬಗ್ಗೆ ಪವನನಿಗೂ ಆಗಲೇ ಮರೆತು ಹೋಗಿತ್ತು. ಈ ಎರಡು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಯವರು ಕಾಳಜಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಆ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬಂದ ಪವನನ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ ನಂದಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳ ಅಂಕೋಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆಯಂತೆ ಮತ್ತು ಆ ತೀರ್ಥಂಕರನ ವಿಗ್ರಹವಿರುವ ಜಾಗ ಕುಮಟೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆಯಂತೆ.ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಹೆಚ್ಚೇನು ಮಾಹಿತಿ ಆಗ ಸಿಗದಿದ್ದರೂ ಧಾರವಾಡ ವಿಭಾಗೀಯ ಪುರಾತತ್ವದ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಸಿಗಬಹುದೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅನೇಕ ನಾಗದೇವತೆಯ ವಿಗ್ರಹಗಳೂ ದೊರೆತಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ ಅನೇಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ರೂಪವನ್ನೇ ಹೋಲುವ ನಾಗದೇವತಾ ಶಿಲೆಯನ್ನೇ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸುತ್ತಾರಂತೆ. ಪವನನ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಅಂತಹುದೇ ಒಂದು ನಾಗದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಿತ್ರನೊಬ್ಬ ತಂದುಕೊಟ್ಟ , ಮೂಲತಃ ಅಂಕೋಲೆಯವರಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಈಗ ಹೊನ್ನಾವರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಡಾ.ಎನ್.ಆರ್. ನಾಯಕರು ಬರೆದ " ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಡವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ " ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಅಂಕೋಲೆ ಮತ್ತು ಕುಮಟಾ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ನಾಡವರು ಮೂಲತಃ ಜೈನರಾಗಿದ್ದು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಉಂಟಾದ ಕೆಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಮಾಂಸಾಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ನಾಡವರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡೆವು ಎಂದು ನಾಯಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಾತಿಗೆ ಪುಷ್ಟಿ ಕೊಡುವಂತೆ ನಾಡವರು ವಾಸವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವಿಗ್ರಹಗಳಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಅಲ್ಲದೇ ನಾಡವರು ಆರಾಧಿಸುವ ಅನೇಕ ದೇವರುಗಳೂ ಜೈನ ದೇವರುಗಳೇ. ಬೇಲೇಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ನಾಡವರು ವಾಸಿಸುವ ಗಾಂವಕರ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇನ್ನು ಮುಂತಾದ ಅಂಕೋಲೆಯ ಕೆಲವು ಊರುಗಲಲ್ಲಿ "ಜೈನ ಬೀರ" ಹೆಸರಿನ ದೇವಸ್ಥಾನವೂ ಇದ್ದು ಇದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ನಾನು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ವಾಸಿಸಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೊಗಿಬಂದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಊರುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಜಿದ್ದಾ-ಜಿದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುದರಿಂದ ಇಂತಹ ಒಂದು ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡುವ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಅವಕಾಶ ನನಗೆ ಒದಗಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೂ ಆ ಮೂರ್ತಿ ಯಾರದ್ದು? ಅವನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಆ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಏನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಬಂದ ಪವನನ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗೆ "ಬರುವೆವು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ" ಎನ್ನುತ್ತ ಪುನಃ ಅಂಕೋಲೆಯ ದಾರಿ ಹಿಡಿದಾಗ ಆಗಲೇ ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ.

ಮಿರ್ಜಾನ ಕೋಟೆ

2009-03-07T14:06:00.000-08:00

ನಾನು ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ 'ಮಿರ್ಜಾನ ಕೋಟೆ' ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ನಮ್ಮ ಊರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತೈದು ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಕಾಲ ಕೂಡಿ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಅಂಕೋಲೆಯ ಟ್ರೇನಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಹಿಂದಿರುವ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಮಿರ್ಜಾನ್ ಕೋಟೆಗೆ ಸುರಂಗವಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳಿದ್ದೆ. ಕಳೆದ ದೀಪಾವಳಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಾಣುವ ಕಾಲ ಕೂಡಿ ಬಂತು.ಕೋಟೆಯ ಐತಿಹ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದ ಲೋಕಲ್ ಗೈಡು ಲೋಕೇಶ , ನಾನು ಮತ್ತು ಪವನ್ ಮೂರು ಜನ ನಮ್ಮ ಸ್ಲ್ಪೆಂಡರ್ ನಲ್ಲೆ ಮಿರ್ಜಾನಿನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಹೊರಟೆದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಪೋಸು ನೀಡುತ್ತ ಟ್ರಿಪಲ್ ರೈಡ್ ಮಾಡುತ್ತ ಕೋಟೆಯೆಡೆಗೆ ಹೊರಟೆವು.ರಾಜೇಶ್ ನಾಯ್ಕರೂ ಸಹ ಮಿರ್ಜಾನಿನ ಕೋಟೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂದೆಯೆ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಓದಿದ್ದೂ ಸಹ ನಾನು ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.

ಅಂಕೋಲೆಯಿಂದ ಕುಮಟೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಅಂಕೋಲೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 25 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಿರ್ಜಾನ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮಿರ್ಜಾನಿನ ಆಟದ ಬಯಲಿನ ವಿರುದ್ಧ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ತಿರುವಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದಾಗ ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಮಿರ್ಜಾನಿನ ಕೋಟೆ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಸುಮಾರು 8 ರಿಂದ 9 ಎಕರೆಯ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಈ ಕೋಟೆಯು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ನಿವೇಶನ(Archieological Site)ಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜೇಶ್ ನಾಯ್ಕ್ ರು ಮಿರ್ಜಾನ ಕೋಟೆಯ ಕುರಿತು ಮಾಡಿದ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯಿದೆ.

ನಾನೆಂದು ಈ ಹಿಂದೆ ಮಿರ್ಜಾನಿನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ತಿರುವು ಕೊನೆಗೊಂಡನೆಯೆ ಈ ಬೃಹತ್ ಕೋಟೆ ನನ್ನ ಕಣ್ಮುಂದಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೆಲೆ ದಿಗ್ಭ್ರಾಂತನಾದ ನಾನು ಬೈಕ್ ನ್ನು ಬೇಗನೆ ಒಂದೆಡೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಕೊಟೆಯ ಒಳಹೋಗಲು ತುದಿಕಾಲಲ್ಲಿ ನಿಂತೆನು. ಲೋಕೇಶ ಕೋಟೆಗೆ ಹೋಗಲು ಮಹಾದ್ವಾರವಿದೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಗುಪ್ತದ್ವಾರದಿಂದ ಹೋಗೋಣ ಎಂದು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕಿಂಡಿಯನ್ನು ನಮಗೆ ತೋರಿಸಿದ. ಹಾಗೋ ಹೀಗೋ ಆ ಕಿಂಡಿಯ ಮೂಲಕ ನಾವು ಮಿರ್ಜಾನ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆವು. ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ ಕೋಟೆಯ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದೆವು.

ಈ ಕೋಟೆಯ ಕಲ್ಲುಗಳು ಕೆಲವೆಡೆ ಬಿದ್ದು ಹೋಗಿದ್ದು ಅಂಥ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಕೋಟೆಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದೆವು. ಈ ಕೋಟೆಯು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು 2 ಬಾವಿಗಳು ಕೋಟೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಬಾವಿ ಕೋಟೆಯ ಹಿಂದಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಬಾವಿಗಳು ತುಂಬಾ ಆಳವಾಗಿದ್ದು ಬಾವಿಯ ಗುಂಟ ಹೇರಳವಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಬೆಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಬಾವಿಯನ್ನು ಮೇಲಿನಿಂದಲೇ ನೋಡಬಹುದು ಇಲ್ಲವೇ ಬಾವಿಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪುವಂತೆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿವೆ. ಲೋಕೇಶ ಈ ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆದುದನ್ನು ನೆನೆಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ರಮೇಶ ಅರವಿಂದ್ ನಟಿಸಿದ "ಸಂಭ್ರಮ" ಚಿತ್ರದ 'ಯಾರು ಭೂಮಿಗೆ' ಹಾಡು, ಪಾರ್ಥ ಚಿತ್ರದ ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳು ಹಾಗೂ ಸದ್ಯ ಬಂದ "ಜಾಲ್ ಡೇಸ್" ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲದೇ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡಿವೆ. "ಮಾತಾಡ್ ಮಾತಾಡ್ ಮಲ್ಲಿಗೆ " ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ಈ ಕೋಟೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ನಾಗದೇವರ ಕಲ್ಲುಗಳು, ಕುದುರೆ ಕಂಬ ಮತು ಧ್ವಜಸ್ಥಂಬ

ಕೋಟೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮರದಡಿ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಗದೇವರ ಕಲ್ಲುಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಪತಿಯ ವೆಂಕಟೇಶನನ್ನು ಹೋಲುವ ಒಂದು ವಿಗ್ರಹವೂ ಇತ್ತು. ಅದರ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯ ವಿಗ್ರಹವಿದ್ದು ಅದು ಸಿಂಹವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು.ಲೋಕೇಶ ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಆಗಾಗ ಪೂಜೆಯೂ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ. ಮರದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಹೋಲುವ ಕಲ್ಲಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಒಂದು ಧ್ವಜಸ್ಥಂಬವಿದ್ದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಗಣರಾಜ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯಂದು ಇಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಅಲ್ಲದೇ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಶಾಲೆಗಳ ಸುಮಾರು 600 ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವರು ಎಂಬುದಾಗಿ ಲೋಕೇಶ ಅಲ್ಲದೇ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಾಯಲು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ನೌಕರರೊಬ್ಬರು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಕೋಟೆಯ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 15 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿರುವ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಮರದ ದಿಣ್ಣೆಯಷ್ಟು ದಪ್ಪವಿರುವ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ ಒಂದು ಕಂಬವಿದ್ದು ಇದನ್ನು 'ಕುದುರೆ ಕಂಬ' ಎನ್ನುವರು. ಈ ಕುದುರೆ ಕಂಬದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನಾವು ಕೋಟೆಯ ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಂದಕಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವೈರಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಇಂತಹ ಆಳವಾದ ಕಂದಕಗಳನ್ನು ತೋಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ.

ಆಗ ಈ ಕಂದಕಗಳಲ್ಲಿ ನೀರೂ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥೇನಿಯಮ್(ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಗಿಡಗಳು ಎಂದೇ ಈಗ ಫೇಮಸ್ಸು!!) ಬೆಳೆದು ಅವುಗಳ ಆಳವೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣದಂತಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸುರಂಗವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಆ ಸುರಂಗದ ಕಡೆ ತಲೆ ಹಾಕಲು ಮನಸ್ಸು ಬರಲಿಲ್ಲ.

ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರ

ಮಿರ್ಜಾನಿನ ಕೋಟೆಯ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೆ ಕೆಲವು ಗದ್ದೆಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಅಘನಾಶಿನಿ ನದಿ, ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಐಗಳ ಕೂರ್ವೆಗಳನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಅವಶೇಶಗಳನ್ನೂ ಇನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಖುಷಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಅಂಕೋಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವಾಲಿಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ

2009-03-02T10:39:00.000-08:00

ಕೊನೆಯ ಸೆಮ್ ಗಾಗಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬರುವಾಗಲೇ 'ಇನ್ನು ಕೇವಲ ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕೋಲೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಮಟ್ಟದ ವಾಲಿಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಇದೆ.ಯಾವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಬರಲಿ' ಎಂದು ವಿಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಅಂಕೋಲೆಯಿಂದ ಫೆಬ್ರುವರಿ 8ರ ರಾತ್ರಿ ಬಸ್ಸಿಗೆ ಹತ್ತಿದ್ದೆ. ಆ ವಾಲಿಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಫೆಬ್ರುವರಿ 17 ರಿಂದ 21 ರವರೆಗೆ ಇತ್ತು.ನನ್ನ ಅದೃಷ್ಟವೋ ಏನೋ 23ರಂದು ಶಿವರಾತ್ರಿ ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಕೊನೆಯ ಸೆಮ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗಾಗಿ ಪ್ರತೀ ವಾರದ ಸೋಮವಾರ,ಮಂಗಳವಾರ ಮತ್ತು ಬುಧವಾರ ರಜೆಯಿದ್ದುದರಿಂದ ಅಲ್ಲದೇ ಅದೇ ಸಂದಿನಲ್ಲಿ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಬಂದುದರಿಂದ ದೇವರ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಕೊನೆ ದಿನ ಅಂದರೆ 21ರಂದು ಮನೆ ತಲುಪಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮತ್ತು ಪುರುಷರ ವಿಭಾಗದ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದವು ಎಂದು ತಿಳಿದಿತ್ತು.

ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ನದೆಯುತ್ತಿದ್ದುದ್ದು ಅಗ್ಗರಗೋಣ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ. ಗಂಗಾವಳಿ ನದಿಯ ಬಲ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಚೆಂದದ ಊರು.ಈ ಹಿಂದೆ ಈ ಊರ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ್ದರೂ ಸಹ ಈ ಊರನ್ನು ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಊರಿನ ಸೊಬಗನ್ನು ಕುರಿತು ಖ್ಯಾತ ವಿಮರ್ಶಕರಾದ ಪ್ರೊ.ಜಿ.ಎಚ್.ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ 'ಗುಣಗೌರವ' ಎಂಬ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಕಲನವೊಂದರಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದುದನ್ನು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಓದಿದ್ದಕ್ಕೋ ಏನೋ ಈ ಊರನ್ನು ಕಾಣುವ ಹಂಬಲ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಅಗ್ಗರಗೋಣಿಗೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದ ಗಂಗಾವಳಿ ತಾರಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗಬಹುದು ಇಲ್ಲವೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ-17 ಮೂಲಕ ಮಾದನಗೇರಿ ಕ್ರಾಸ್ ವರೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಒಳರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಬಹುದು. ಬೈಕ್ ಹೊಡೆಯುವ ಚಪಲ ತುಸು ಜಾಸ್ತಿಯೇ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಎರದನೇಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ ಅಗ್ಗರಗೋಣಿನ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟೆ.ಗಂಗಾವಳಿ ರೈಲ್ವೆ ಬ್ರಿಡ್ಜು, ಅಂಕೋಲೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅನೇಕ ರೋಚಕ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಶಿರೂರು ಮತ್ತು ಉಳುವರೆ ತಾರಿಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೋಡಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮನದಲ್ಲಿ ಏನೋ ಸಾರ್ಥಕತೆಯ ಅನುಭವ.

ಸುಮಾರು 5.30 ಸುಮಾರು ಅಗ್ಗರಗೋಣದ ವಾಲಿಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗನವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಆದರೆ ಪಂದ್ಯ ಶುರುವಾಗಲು ಇನ್ನೂ ಒಂದುವರೆ-ಎರಡು ಘಂಟೆಗಳು ಬಾಕಿ ಇದ್ದವು. ಏಕಾಂಗಿತನ ಕಾಡಲು ಶುರುವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದವನು ಬೆಂಗಳುರಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ವಿಕ್ಕಿ. ಆತನ ಮನೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಆತನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ನಂತರ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೇ ಪರಿಚಯವಾಗಲು ಶುರುವಾದರು. ಊರಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಗಂಗಾವಳಿಯನ್ನೂ ನೋಡಿ ಆಯಿತು.

ಸೂರ್ಯ ತನ್ನ ಆ ದಿನದ ಡ್ಯೂಟಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು ಪುನಃ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ' ಮಹಿಳೆಯರ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯ ಕೆಲವೇ ಕ್ಸಃಅಣಗಳಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗಲಿದೆ' ಎಂಬ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಹೊರಬಿತ್ತು.

ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಎರಡು ಸಾವಿರ ಜನ ಬರಬಹುದು ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನನಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಏಳರಿಂದ ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಜನರ ಜನಸಾಗರವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅಚ್ಚರಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಖುಷಿಯೂ ಅಯಿತು.ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ತಂಡಗಳು ಸೆಣಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೊನೆಯ ಸೆಟ್ ನವರೆಗೆ ಹೋದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಕೇರಳ 3-2 ರಿಂದ ಗೆದ್ದರೂ ಪ್ರಬಲ ಹೋರಾಟ ನೀಡಿದ ತಮಿಳುನಾಡೂ ಸಹ ಜನರ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.ಪುರುಷರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ಫೈನಲ್ ಹಂಅವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದವು.

ಹಿಂದಿನ ದಿನವೇ ಬಲಿಷ್ಠ ಕೇರಳವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದುದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕವೇ ಫೈನಲ್ ಗೆಲ್ಲಬಹುದು ಎಂಬೆಲ್ಲ ಜನರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ನಡುವೆಯೇ ಪಂದ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಮೊದಲ ಸೆಟ್ ನಿಂದಲೇ ತನ್ನ ಸೋಲೆಂಬ ಸಮಾಧಿಗೆ ಅಡಿಗಲ್ಲನಿಟ್ಟ ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಂದೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲ ಮೂರು ಸೆಟ್ ಗಳನ್ನು ಸೋಲುವುದರ ಮೂಲಕ ಶರಣಾದ ಕರ್ನಾಟಕ , ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಜಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿತು.

ವಿವರಣೆಗಾರರು ತಮ್ಮ ಕುಚೋದ್ಯ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಜನರನ್ನು ನಗಿಸಿದರೂ ಸಹ ಕರ್ನಾಟಕ ಸೋತದ್ದಂತೂ ಜನರಲ್ಲಿ ನಿರಾಶೆ ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ನಡೆಯಲು ತಮ್ಮಿಂದಾದ ಸಕಲ ಸಹಾಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಗೋಕರ್ಣದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಸಹ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದು ವಿಶೇಷ. ರಾತ್ರಿಯೇ ನಮ್ಮ ದೊಡ್ಡಮ್ಮನ ಮಗನ ಜೊತೆ ಬೇಲೇಕೇರಿಯನ್ನು ಸೇರಿದಾಗ ಎರಡು ಕಾಲಾದರೂ ಈ ವಾಲಿಬಾಲ್ ನ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಅಗ್ಗರಗೋಣದಂತಹ ಚೆಂದದ ಊರನ್ನು ನೋಡಿದ್ದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಖುಷಿ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.

ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮರೆತವರ ಕಥೆ

2009-01-02T09:03:00.000-08:00

ಅಂಕೋಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂದೆಣೆಸಿಕೊಂಡರೂ ಕಾಲ ಕೂಡಿ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ನನಗೂ ನಮ್ಮ ಅಂಕೋಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ ವೀರೋಚಕವಾಗಿ ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂಬ ವಿಷಯ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೇನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ .ನಾನು ನಾಲ್ಕನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆಗಿನ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ "ಅಂಕೋಲಾ, ಶಿರಸಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ದಾಪುರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವು ನಡೆದಿತ್ತು" ಎಂಬ ವಾಕ್ಯ ಇನ್ನೂ ಆಗಾಗ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಸುಳಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ತಂದೆಯವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಊರಿನ ಹಿರಿಯರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಇವರೆಲ್ಲ ಈ ರೀತಿ ಹೋರಾಡಿದ್ದರಂತೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.ಇಷ್ಟನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟರೆ ನನಗೆ ಅಂಕೋಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಹೋರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಚ್ಕಡ ಶಾಂತಾರಾಮ ನಾಯಕರು "ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮರೆತವರ ಕಥೆ" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಮ್ಮ ಪಿ.ಯು. ಕಾಲೇಜಿನ ಹಬ್ಬು ಅವರು ಹೇಳಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಓದಲು ಮನಸಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹೇಗೋ ಹುಡುಕಿ ಓದಲು ಕುಳಿತೆ. ನೀವು ಇಂದೂ ಅಂಕೋಲೆಗೆ ಬಂದರೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ "ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ", "ಸಂಗ್ರಾಮ" ಮುಂತಾದ ಪದಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ವೇದಿಕೆ, ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಸ್ಮಾರಕ, ಗಾಂಧಿ ಮೈದಾನ, ಕ್ರಾಂತಿ ಮೈದಾನ ಹೀಗೆ ನಡೆದ ಹೋರಾಟದ ಅನೇಕ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಒಡಲಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಲ್ಲಾಗಿ ನಿಂತಿರೋ ಅದೆಷ್ಟೋ ಕುರುಹುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಅಂಕೋಲೆಯಲ್ಲಿವೆ.

1995ರಲ್ಲೇ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ರಾತ್ರಿಯಂತೂ ನಾನೂ 1930-40ರ ದಶಕದಲ್ಲೇ ಇದ್ದೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು . ಆ ರೀತಿ ಇದ್ದವು ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪರಿಪರಿಯಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟ ರೀತಿ. ನಾಡವರು, ಒಕ್ಕಲಿಗರು,ಕೊಂಕಣಿಗರು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ್ದನ್ನು ಒದುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮೈ ಝುಮ್ ಎನ್ನುತ್ತಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಸತಾಯಿಸಿದ ರೀತಿ, ನಂತರ ಅವರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋಡಿದ ಉಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ನಾಯಕರು ಬರಿದಿದ್ದಾರೆ.

ಚಿತ್ರ ಕೃಪೆ:http://www.kamat.com/

ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನನಗೆ ಗಂಗಾವಳಿಯ ಮೇಲೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಎನಿಸುತ್ತಿತ್ತು.ಗಂಗಾವಳಿ ನದಿಯೂ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿತ್ತು . ಗಂಗಾವಳಿ ನದಿಯ ಎಕ್ಕೆಲ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಹಳ್ಳಿಗಳೂ ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು. ಸೂರ್ವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಲಶ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಉಳುವರೆಯ ತಾರಿ, ಹಿಚ್ಕಡ ಆ ಗುಡ್ಡಗಳು ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಡೆದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಮೂಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಂತೆ ನಿಂತಿವೆ.ಅದೆಷ್ಟೋ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದರೂ ಅನೇಕರು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಯವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಈಗಿನ ಯುವ ಪೀಳೀಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿ ಕೊಡುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾನ್ಯ ನಾಯಕರು ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಂಕೋಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಹೋರಾಟದ ಕುರಿತು ಹೇಳುವ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಮೂರು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದ್ದು ಸದ್ಯ ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದು ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವೇನಾದರೂ ಸಿಕ್ಕರೆ ಅದರೆ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಬರೆವೆ.

ಅಂಕೋಲೆಯಲ್ಲಿ ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ

2008-12-24T08:44:00.000-08:00

ಈ ವರ್ಷ ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವವೆಂದು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಅದರೆ ಅಂಗವಾಗಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರದ ಹಿಂದೆ ಅಂಕೋಲೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸುಳಿತಾಗಿ ಆದುದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲದೇ ಥೇರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ 2 ವಾರದ ರಜೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಊರಲ್ಲೇ ಓದೋಣವೆಂದು ತಾಯ್ನಾಡಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದ್ದೆ. ಮನೆಗೆ ಹೋದಾಗ ತಿಳಿಯಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ಅಂಕೋಲೆಯ ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಸೇರಿ ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಜನ್ಮಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಅಂಗವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 13 ಮತ್ತು 14 ರಂದು ಅಂಕೋಲೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಕುರಿತು ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು. ಅಲ್ಲದೇ ಆಗಾಗ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಂಕೋಲೆಯ ಬಿ.ಬಿ.ಸಿ ಹಾಗೂ ಸಿ.ಎನ್.ಎನ್. ಗಳಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಯ ನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಕೆನರಾ ನ್ಯೂಸ್ ಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟನೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. 'ಹೇಗಿರುತ್ತೆ ನೋಡೋಣ'ವೆಂದು ಸಮಾಜ ಮಂದಿರದ ಮುಂದಿರುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ವೇದಿಕೆಗೆ ಹೋದೆ.

13ನೇ ತಾರೀಖು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣವನ್ನು ಹಿರಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾದ ಎಚ್.ಎಸ್.ದೊರೆಸ್ವಾಮಿಯವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ್ದರು. ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸ್ವಲ್ಪ ತಡವಾದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ನೋಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ.ದೊರೆಸ್ವಾಮಿಯವರು ಸರಕಾರದ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರೈತರಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತನಾಡಿದರಂತೆ.

ಕಾಗೋಡು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಎಚ್.ಗಣಪತಿಯಪ್ಪ ನವರೂ ಇನ್ನೋರ್ವ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರು.ನನಗೆ ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. "ಈಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ದುಡಿದ ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿಯವರನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೆನೆಯುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕರ್ತವ್ಯ.ಅವರೇ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭೂಸುಧಾರಣೆಯ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿದ್ದು" ಎಂದರು.

ಎಚ್.ಗಣಪತಿಯಪ್ಪನವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದು

ಸುಮಾರು 57 ಗಣ್ಯರು ಈ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು.ಇವರಲ್ಲಿ ಕವಿಗಳು, ಲೇಖಕರು, ವಿಮರ್ಶಕರು, ಸಂಶೋಧನಾಕಾರರು ಎಲ್ಲರೂ ಇದ್ದರು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ದಿನಕರರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಮೊದಲನೇ ದಿನ ಅಂದರೆ 13ನೇ ತಾರೀಖಿನಂದು ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಗೌರೀಶ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರು ದಿನಕರರನ್ನು "ಜನತಾ ಕವಿ" ಎಂದು ಸಂಭೋದಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತ ಅವರ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಓದಿ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ವಾರಸ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದರು. 'ಕರಾವಳಿ ಮುಂಜಾವು' ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾದ ಗಂಗಾಧರ ಹೀರೆಗುತ್ತಿಯವರು "ದಿನಕರರ ಪತ್ರಿಕಾ ಬರಹ" ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು.

ದಿನಕರರ ಸಂಶೋಧನಾ ಗ್ರಂಥವಾದ "ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಮಹಾಮಾಂಡಲೀಕರು" ಬಗ್ಗೆ ಸುಮತಿ ನಾಯಕರು ಮಾತನಾಡಿ ದಿನಕರರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧನಾಕಾರನಾಗುವ ಎಲ್ಲ ಅರ್ಹತೆಗಳೂ ಇತ್ತು ಎಂದರು.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಕ್ಷರ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರು

ಜಿನದತ್ತ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದು

ಮೊದಲನೇ ದಿನ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂದರೆ ಅವರ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ "ನಾ ಕಂಡ ಪಡುವಣ", ಅವರ ಚುಟುಕುಗಳು, ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಕುರಿತು ವಿಚಾರಗಳು ಮಂಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.ಸಂಜೆ ಸುಮಾರು 7.30ಯಿಂದ 8.30 ವರೆಗೆ ಹೊನ್ನಾವರದ "ಚಿಂತನ" ಸಂಘದವರು "ಬೆಳಕಿನೆಡೆಗೆ" ಎಂಬ ನೀತಿನಾಟಕವನ್ನು ಆಡಿತೋರಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಕೊನೆಯ ಬಸ್ಸಿಗೆ ಅಂದರೆ 'ಹಾಳ್ಟಿಂಗ್ ಬಸ್'ಗೆ ಹೋಗಿ ಮನೆ ಸೇರಿ ಕೊಂಡಾಗ ಸಮಯ 9.30..

"ಚಿಂತನ" ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರದವರಿಂದ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ

ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಹೆಗ್ಗೋಡಿನ ಪ್ರಸನ್ನರವರು ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರು.ದುಂಡಿರಾಜ್ ಇನ್ನು ಮುಂತಾದ ಚುಟುಕುಕಾರರು ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು.

ಸಂಜೆಯ ಸಮಾರೋಪ ಸಮರಂಭಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮರ್ಶಕರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಪ್ರೊ.ಜಿ.ಎಚ್.ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಅಕ್ಬರ್ ಅಲಿಯವರು ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರು. ಅಂಕೋಲೆಯ ಸೂರ್ವೆ(ನಮ್ಮೂರು)ಯವರಾದ ಜಿ.ಎಚ್.ನಾಯಕರು ಈಗ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ್ದಾರೆ.ಇವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಂದ ದಿನಕರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದರು.ನಾನು ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ತಂದೆಯವರು ಆಗಾಗ ಜಿ.ಎಚ್.ನಾಯಕರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ ಇವರು ನಮ್ಮೂರಿನವರು ಎಂಬುದು ಎದೆಯನ್ನು ಉಬ್ಬಿಸಿತ್ತು.

ಪ್ರೊ.ಜಿ.ಎಚ್.ನಾಯಕರು

ಅಕ್ಬರ್ ಅಲಿಯವರು ದಿನಕರರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಶ್ರಮಿಸಿದುದನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡರು.ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸಂಚಾಲಕರಾದ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ ಪಟ್ಟಣಶೆಟ್ಟಿಯವರು ಎಲ್ಲ ಸಹಕಾರವನ್ನೂ ನೀಡಿ ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಕುರಿತು ನವಭಾರತದ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಹೊರತಂದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಮುಂದೆಯೂ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ನಾಯ್ಕರು ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಇಂದಿನ ಯುವಪೀಳಿಗೆ ಎಲ್ಲರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಕರೆಯಿತ್ತರು.

ನಾನು ಅಂಕೋಲೆಯವನಾದರೂ ನನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾಡಿದ್ದು ಅಂಕೋಲೆಯ ಹೊರಗೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೆ, ಓದಿದ್ದೆಯಾದರೂ ಕಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಒಂದು ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ ಆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕಾಣಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.ಅಂಕೋಲೆಯನ್ನು ಒಂದು ಸಾಹಿತಿಕ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣು ನಾಯ್ಕರು, ದಿನಕರರ "ಜನಸೇವಕ" ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾದ ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಆನಂದರು,ಅಂಕೋಲೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ "ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮರೆತವರ ಕಥೆ" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದು ಹಿರಿಯರ ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು ಯುವಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಮಹೋನ್ನತ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಶಾಂತಾರಮ ನಾಯಕರು, ಶೇಟಗೇರಿ ಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ವಿದ್ಯಾದಾನವನ್ನು ಮಾಡಿದ ವಿ.ಜಿ.ನಾಯಕರನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅತೀವ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು. ನಮ್ಮೂರಿನ ಮಾದೇವ ಮಾಸ್ತರರು ಈ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಡನೆ ಇದ್ದು ಅನೇಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಇನ್ನು ಅನೇಕ ಮಹನೀಯರನ್ನು ನೋಡುವ ಅವರನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು.ಅವರು ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಜನರಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನೆನೆಯುವ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಭಾರ ನಮ್ಮ ಮೈಮೇಲಿದೆ.

ಬಲಬದಿಯಿಂದ ಮೂರನೇಯವರು ಎಚ್.ಎಸ್.ದೊರೆಸ್ವಾಮಿಯವರು

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆಂದು ಓದಲು ಹೋದವನಿಗೆ ಈ ವಿಚಾರಗೋಷ್ಟಿ ಜೀವನವೆಂಬ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯಾವ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೋರಾದಿದ್ದರು ಎಂಬ ಹೊಸ ಜೀವನದ ಪಾಠ ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.

ಬೆಂಗಳೂರು ಪುಸ್ತಕೋತ್ಸವ 2008

2008-12-18T00:20:00.000-08:00

ನವೆಂಬರ್ 16ರಿಂದ 23ರವರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕೋತ್ಸವ ನಡೆಯಿತು. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂದು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಹಿರಾತನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಈ ಪುಸಕೋತ್ಸವ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೋಡೋಣ ಹೇಗಿರುತ್ತೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪುಸ್ತಕೋತ್ಸವ ವೆಂದು ನೋಡಲು ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಮೇಳವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅರಮನೆ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಸುಮಾರು 250ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶನಗಳು, ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆ ಗಇಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಪುಸ್ತಕವೇ. ಕೆಲವೆಡೆ ಹಳೆ ಹಳೆ ಪುಸ್ತಕಗಳಾದರೇ ಇನ್ನು ಕೆಲವೆಡೆ ವಿವಿಧ ವರ್ಣಮಯ ಪುಟಗಳಿಂದ ಓದುಗರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕಗಳು.

ಈ ಪುಸ್ತಕೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ನಾನು ಗಮನಿಸಿದ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳು:

* ಅನೇಕ ಸರಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದು!!!

*ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಬಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಬಂದರೂ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳೇ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದು.

*ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಪುಸ್ತಕವಾಗಿ ತಂದವುಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆ.

*ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾಶನಗಳೂ ತಮ್ಮ ನಾಮಮುದ್ರೆಯಿರುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವೇ ಪ್ರಕಾಶನಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಾಗದದ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದು.

*ಕನ್ನಡ ಆಡಿಯೋ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್ ನ ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ ಕನ್ನಡದ ಬರಹವನ್ನು ಉಳ್ಳ ಟಿಶರ್ಟ್ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆದದ್ದು.